Qualitynet.gr

English   Ελληνικά
Θεσμικοί Φορείς
ΜΗ ΚΕΡΔΟΣΚΟΠΙΚΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ
Ενεργός Πολίτης
 
Η Εταιρική Kουλτούρα ως ανταγωνιστικό πλεονέκτημα
15/3/2012

Share |

Η Εταιρική Kουλτούρα ως ανταγωνιστικό πλεονέκτημα

Με στόχο την περαιτέρω ενδυνάμωση της έννοιας της «Εταιρικής Κουλτούρας» στη συνείδηση του Έλληνα Μάνατζερ - Στελέχους Διοίκησης, ο καθηγητής Μάνατζμεντ, Δημήτρης Μπουραντάς, απαντά σε μια σειρά ερωτήματα γύρω από το τεράστιο αυτό κεφάλαιο που προσδιορίζει τις Αποφάσεις και τις Συμπεριφορές μιας Επιχείρησης.

Δημήτρης Μπουραντάς, Καθηγητής Μάνατζμεντ-ΟΠΑ - Διευθυντής Executive MBA

Κύριε καθηγητά, τι είναι Εταιρική Κουλτούρα;

Η Εταιρική Κουλτούρα είναι κοινώς ενστερνισμένες Αξίες, Πιστεύω, Σημασίες-Έννοιες, Παραδοχές, Αρχές και Άτυποι Κανόνες που προσδιορίζουν το πώς σκέφτονται και το πώς συμπεριφέρονται οι άνθρωποι ως προς τους Πελάτες, τους Μετόχους, τους Ανταγωνιστές, τα Προϊόντα, την Ποιότητα, τις Καινοτομίες, την Οργάνωση, το Μάνατζμεντ, τις Ανθρώπινες Σχέσεις και τη Συνεργασία, τους Συναδέλφους, τους Προϊσταμένους και οτιδήποτε άλλο έχει σχέση με την Επιχείρηση, το Περιβάλλον και τις σχέσεις της με αυτό. Η Εταιρική Κουλτούρα εκφράζεται ακόμη και στο πώς ντύνονται οι άνθρωποι, στο πώς είναι διαμορφωμένα τα γραφεία, στο πόσο καθαρές είναι οι τουαλέτες, στο ποιοι μπαίνουν πρώτα στο ασανσέρ. Η Εταιρική Κουλτούρα ουσιαστικά αποτελεί ένα κοινό, για όλους τους ανθρώπους της Επιχείρησης, νοητικό πλαίσιο αναφοράς για τις αποφάσεις που λαμβάνονται από τα άτομα και τις ομάδες. Μεταφορικά παίζει τον ρόλο που παίζει το λογισμικό - software - στο κομπιούτερ. Το τι κάνει ένας κομπιούτερ δεν εξαρτάται μόνο από το hardware (το μηχάνημα), αλλά και από το software (λογισμικό). Η Εταιρική Κουλτούρα, λοιπόν, αποτελεί ένα κοινό νοητικό προγραμματισμό (λογισμικό - software) για τους ανθρώπους της Επιχείρησης. Για παράδειγμα, βασικά στοιχεία της κουλτούρας της General Electric είναι η ταχύτητα, η απλότητα, η συνεχής μάθηση - βελτίωση, η ταχύτητα, η ανυπαρξία στεγανών μεταξύ οργανωτικών μονάδων, ιεραρχικών επιπέδων κ.λπ. Στη γνωστή εξαιρετική αεροπορική εταιρεία Southwest Airlines, κύρια στοιχεία της κουλτούρας είναι η έμφαση στους ανθρώπους, η ευχάριστη-ανεπίσημη ατμόσφαιρα εργασίας, η επίτευξη χαμηλού κόστους και η ποιοτική εξυπηρέτηση των πελατών. Στην 3Μ, βασικό στοιχείο της κουλτούρας της είναι οι καινοτομίες και η συνεχής δοκιμή νέων λύσεων. Ιδιαίτερα επισημαίνεται ότι η εταιρική κουλτούρα περιλαμβάνει Αξίες, Πιστεύω, Αρχές, Σημασίες κ.λπ. που αφορούν μόνο ζητήματα που συνδέονται με την επιχείρηση, το ποιόν, τη λειτουργία της, τις σχέσεις με το περιβάλλον της. Σε καμιά περίπτωση δεν αφορά προσωπικές αξίες όπως θρησκευτικές, πολιτικές κ.λπ.

Γιατί η Εταιρική Κουλτούρα είναι κρίσιμη για την Ανταγωνιστικότητα και τη διαρκή επιτυχία της Επιχείρησης;

Η σημαντικότητα της Εταιρικής Κουλτούρας προκύπτει από τον ίδιο τον ορισμό της. Ουσιαστικά αποτελεί το νοητικό πλαίσιο που προσδιορίζει τις αποφάσεις και τις συμπεριφορές. Πιο πρακτικά, προσδιορίζει τι είναι σημαντικό και τι είναι ασήμαντο, τι είναι σωστό και τι είναι λάθος, τι είναι δίκαιο και τι άδικο, τι είναι κατάλληλο και τι ακατάλληλο, τι είναι και τι δεν είναι επείγον, τι είναι και τι δεν είναι αναγκαίο κ.λπ. Σε τελική ανάλυση, προσδιορίζει «τον τρόπο με τον οποίο γίνονται τα πράγματα σε μια Επιχείρηση («the way we do things around here»). Πιο συγκεκριμένα, η κουλτούρα προσδιορίζει τις αποφάσεις, τις επιλογές, τις προτεραιότητες, τις στάσεις και τις συμπεριφορές των ανθρώπων της Επιχείρησης για ζητήματα Στρατηγικής Σημασίας όπως είναι οι Καινοτομίες, η Επιχειρηματικότητα, η ανάληψη Πρωτοβουλιών και Κινδύνων, οι Αλλαγές και η συνεχής Μάθηση, η Εξωστρέφεια και η Άμεση Ανταπόκριση στις Απαιτήσεις - Αλλαγές του Περιβάλλοντος, η Έμφαση στον Πελάτη και στην Ποιότητα, η Έμφαση στους Ανθρώπους, την Ομαδική Συνεργασία και την Εμπιστοσύνη, η Έμφαση στα Αποτελέσματα, τη μακροπρόθεσμη Επιτυχία, την Ταχύτητα, την Ευελιξία, την Απλότητα κ.λπ. Μια Εταιρική Κουλτούρα θετική ως προς τα παραπάνω ζητήματα μπορεί να αποτελεί πράγματι πηγή ανταγωνιστικών πλεονεκτημάτων. Αντίθετα, μία κουλτούρα αρνητική ως προς αυτά αποτελεί, τουλάχιστον για τις περισσότερες περιπτώσεις, πηγή ανταγωνιστικών μειονεκτημάτων. Για παράδειγμα, οι αξίες όπως Ταχύτητα, Απλότητα, Αυτοπεποίθηση, Υπερβατικοί Στόχοι (stretching), Οργάνωση χωρίς στεγανά, Συνεχής Βελτίωση, που «πέρασε» o J. Welch στην General Electric, οδήγησαν στη μείωση της γραφειοκρατίας και στην ικανότητα για άμεση προσαρμογή, αλλαγές, ευελιξία, συνεχή μάθηση-βελτίωση και καινοτομίες, στοιχεία τα οποία είναι ιδιαίτερα, σημαντικά για την ανταγωνιστικότητα και την επιτυχία μιας επιχείρησης 300.000 εργαζόμενων στο σύγχρονο περιβάλλον που απαιτεί ταχύτητα, ευελιξία και συνεχή προσαρμογή.

Επίσης στη Southwest, ο επικεφαλής της Herb Kolleher κατάφερε να δημιουργήσει μια ισχυρή κουλτούρα με βασικά στοιχεία την ευχάριστη-διασκεδαστική ατμόσφαιρα («work should be fun... it can be play... enjoy it») και την έμφαση στους ανθρώπους («People are important... each one makes a difference»), που την οδήγησε να διαμορφώσει ένα εργασιακό περιβάλλον και κλίμα όπου οι άνθρωποί της επιτυγχάνουν εξαιρετικές επιδόσεις, αισθανόμενοι ταυτόχρονα οι ίδιοι υψηλή ικανοποίηση και αφοσίωση-δέσμευση, παρά το γεγονός ότι οι αμοιβές τους είναι χαμηλότερες από τον μέσο όρο του κλάδου.

Αυτό δίνει τη δυνατότητα στη Southwest να είναι συναγωνιστική στο χαμηλό κόστος-τιμές και ταυτόχρονα στην ποιοτική εξυπηρέτηση των πελατών.

Οι ανταγωνιστές της, όσο κι αν προσπάθησαν, δεν μπόρεσαν να τη μιμηθούν αφού η κουλτούρα δεν αντιγράφεται-τουλάχιστον εύκολα.

Μια Εταιρική Κουλτούρα θετική ως προς τα παραπάνω ζητήματα μπορεί να αποτελεί πράγματι πηγή ανταγωνιστικών πλεονεκτημάτων. Αντίθετα, μία κουλτούρα αρνητική ως προς αυτά αποτελεί, τουλάχιστον για τις περισσότερες περιπτώσεις, πηγή ανταγωνιστικών μειονεκτημάτων

Ποια είναι η κατάλληλη Εταιρική Κουλτούρα;

Η κατάλληλη κουλτούρα είναι αυτή που ταιριάζει με τα θεμελιώδη δεδομένα μιας Επιχείρησης όπως Φύση Δραστηριοτήτων, Μέγεθος, Στρατηγική, Περιβάλλον κ.λπ. Πέραν όμως αυτού και ανεξαρτήτως επιχείρησης, η διαρκής επιτυχία απαιτεί κάποια γενικά στοιχεία κουλτούρας, τα οποία ενισχύουν τη συνεχή Μάθηση, τη συνεχή Βελτίωση και Αλλαγή, την Ομαδική Συνεργασία, την Επιχειρηματικότητα, την Αποτελεσματικότητα, την Ανταγωνιστικότητα, την Υπευθυνότητα, τον Επαγγελματισμό.

Πώς αλλάζει η Εταιρική Κουλτούρα;

Η ερώτηση είναι ιδιαίτερα δύσκολη και απαιτεί πολλές σελίδες. Η αναλυτική προσέγγιση σε αυτό το τόσο σοβαρό ζήτημα γίνεται στο βιβλίο μου «Ηγεσία: Ο δρόμος της διαρκούς επιτυχίας». Σχηματικά όμως μπορώ να πω ότι, πρώτον, απαιτείται ο σαφής αριθμός των στοιχείων της Εταιρικής Κουλτούρας, π.χ. Εταιρικές Αξίες, η Επικοινωνία και η διάδοσή τους σε όλους τους εργαζόμενους, καθώς και η υποστήριξή τους από τα συστήματα Προσλήψεων, Εκπαίδευσης, Αξιολόγησης και Αμοιβών. Σημαντικό επίσης είναι τα στελέχη όλων των ιεραρχικών επιπέδων να εκφράζουν και να ενισχύουν την επιθυμητή κουλτούρα μέσω των Αποφάσεων, των Στάσεων και των Συμπεριφορών τους.

Γιατί όλο και περισσότερες μεγάλες και καλές επιχειρήσεις τα τελευταία χρόνια δίνουν τόσο μεγάλη έμφαση στην ΕΚΕ;

Κατ' αρχάς, η ΕΚΕ ως μόδα είναι μια έκφραση των νέων προκλήσεων και διλημμάτων που έχουν να αντιμετωπίσουν οι επιχειρήσεις στη σύγχρονη εποχή. Πριν όμως αναφερθώ σε αυτές, θα ήθελα να τονίσω ότι η κοινωνική ευαισθησία και ευθύνη ανέκαθεν διέκριναν τις διαρκώς επιτυχημένες επιχειρήσεις. Σύμφωνα με το best seller βιβλίο «Built to Last», των καθηγητών του Stanford, J. Porras και J. Collins, αυτές οι επιχειρήσεις έχουν ως πυξίδα ένα σκοπό (purpose) πέραν των κερδών. Πιστεύουν ότι προϋπόθεση επιβίωσης και διαρκούς επιτυχίας είναι η εκπλήρωση του λόγου ύπαρξης τους (raison d'etre) για το περιβάλλον τους, την κοινωνία. Αν αυτό το σκοπό ύπαρξης, το εκπληρώνουν με επιτυχία, τότε τα κέρδη θα έρθουν. Την ίδια φιλοσοφία μού εξέφρασε με δύο λόγια σε μια συζήτησή μας και Διευθύνων Σύμβουλος του Τιτάνα, κ. Δ. Παπαλεξόπουλος. Χαρακτηριστικά είπε ότι «αν η κοινωνία δεν ευημερεί δεν ευημερούν και οι επιχειρήσεις». Συνεπώς είναι προς όφελος της επιχείρησης να έχει ως στρατηγικό στόχο τη ευημερία της κοινωνίας.

Αρκετοί υποστηρίζουν ότι η ΕΚΕ είναι μια μόδα, όπως είπατε και εσείς, με σκοπό την έμμεση προβολή για τη βελτίωση της φήμης της επιχείρησης.

Είναι αλήθεια ότι αρκετές επιχειρήσεις αντιλαμβάνονται την ΕΚΕ με αυτό τον τρόπο ή, στην καλύτερη περίπτωση ως φιλανθρωπία. Αυτό ασφαλώς δεν έχει να κάνει με την ουσία της ΕΚΕ. Κατά τη γνώμη μου, η ουσία της ΕΚΕ είναι να αντιληφθούν οι επιχειρήσεις ότι δεν αποτελούν οργανισμούς οικειοποίησης αξίας, αλλά δημιουργίας αξίας για την κοινωνία και όλες τις ομάδες ενδιαφερομένων. Σήμερα που οι βασικοί θεσμοί της κοινωνίας όπως κράτος, κόμματα, εκκλησία, ακόμα και η οικογένεια φθίνουν, η επιχείρηση αναδεικνύεται ως βασικός θεσμός του σύγχρονου κόσμου.

Κι αν αυτό δεν το αντιληφθεί τότε θα παρακμάσει και η ίδια όπως για παράδειγμα οι αυτοκρατορίες στο παρελθόν.

Σύμφωνα με αυτή τη λογική, ποιους θεωρείτε σημαντικούς τομείς που πρέπει να αφορούν την κοινωνική ευθύνη της επιχείρησης;

Μέχρι τώρα η έννοια της ΕΚΕ περιλαμβάνει αρκετούς σημαντικούς τομείς όπως η προστασία του περιβάλλοντος, η αντιμετώπιση του κοινωνικού αποκλεισμού, η στήριξη των κοινωνικά αδύναμων ομάδων.

Πιστεύω όμως ότι αυτή αποτελεί μια περιορισμένη αντίληψη της ΕΚΕ.

Θεωρώ ότι η επιχείρηση στη σύγχρονη εποχή πρέπει να παίξει καθοριστικό ρόλο στη δημιουργία πολιτισμού με την έννοια της κοινωνικής κουλτούρας (και όχι μόνο των τεχνών), όπως και στη δημιουργία των πολιτικών για την αντιμετώπιση των υπαρξιακών ζητημάτων του ανθρώπινου είδους. Για παράδειγμα τι σημασία έχει η κοινωνική ευθύνη όταν το μοντέλο παραγωγής και κατανάλωσης οδηγεί το φυσικό περιβάλλον στην καταστροφή, τις ανθρώπινες σχέσεις σε αδιέξοδα, και το ανθρώπινο είδος σε αυτοκαταστροφή;

Δεδομένης της δυναμικής του ανταγωνισμού πώς μια επιχείρηση μπορεί να αναπτύξει την ΕΚΕ στη διάσταση που εσείς θέτετε;

Πράγματι είναι δύσκολο. Όμως οι επιχειρήσεις - ηγέτες μπορούν να ξαναγράψουν τους κανόνες και σε αυτό το ζήτημα. Μπορούν με στρατηγικές συνεργασίες μεταξύ τους να πάρουν πρωτοβουλίες σαν κι αυτές που παίρνουν οι οργανώσεις των ακτιβιστών.

Μπορούν οι ενώσεις που τους εκπροσωπούν να διευρύνουν το ρόλο τους προς αυτή την κατεύθυνση.

Για παράδειγμα, δεν πρέπει να παίρνει πρωτοβουλίες ο ΣΕΒ για το πολεοδομικό ζήτημα, για την υγεία, για την παιδεία; Ασφαλώς, αυτό προϋποθέτει ότι η ΕΚΕ με αυτή τη διευρυμένη έννοια θα πρέπει να αποτελέσει κεντρικό στοιχείο της εταιρικής κουλτούρας των επιχειρήσεων που θα προσδιορίζει τις αποφάσεις και τις συμπεριφορές των στελεχών και των εργαζόμενων.

Μήπως είναι λίγο ουτοπική η άποψή σας;

Ίσως, αλλά η ανάληψη της κοινωνικής ευθύνης από την επιχείρηση είναι μονόδρομος αν δεν θέλουμε στο μέλλον να αντιμετωπίσουμε μεγάλα κοινωνικά και οικολογικά αδιέξοδα. Τα θεμελιώδη υπαρξιακά ζητήματα της ανθρωπότητας θα τίθενται όλο και πιο επιτακτικά στο μέλλον.

Στο Executive MBA όπου είστε διευθυντής, πόσο προωθείτε τα ζητήματα της ΕΚΕ;

Όπως γνωρίζετε η φιλοσοφία του προγράμματος του Executive MBA του Οικονομικού Πανεπιστημίου στηρίζεται στο σλόγκαν «Leaders not only MBA's». Στην ηγεσία η κοινωνική ευθύνη των επιχειρήσεων και των ηγετικών τους στελεχών είναι κεντρικό ζήτημα αφού εξ ορισμού ο ηγέτης πρέπει να αφήνει κληρονομιά έναν καλύτερο θεσμό για έναν καλύτερο κόσμο.


Ο Δημήτρης Μπουραντάς είναι καθηγητής του Μάνατζμεντ, Διευθυντής του Μεταπτυχιακού Προγράμματος Διοίκησης Επιχειρήσεων για στελέχη (Executive MBA) και Διευθυντής του Μεταπτυχιακού Προγράμματος (MSc) Διοίκησης Ανθρωπίνων Πόρων στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών.
Ο Δημήτρης Μπουραντάς εξειδικεύεται στην ανάπτυξη ηγετικών στελεχών και ομάδων, στη διοίκηση των αλλαγών, στη διοίκηση της Εταιρικής Κουλτούρας και στη στρατηγική ευθυγράμμιση των Επιχειρήσεων και Οργανισμών.


Επιστημονικό Marketing

« πίσω στην λίστα

Quick Launch

Sustainable Greece 2020 Οδηγός Υπεύθυνων Επιχειρήσεων Απολογισμοί Οδηγός Μη Κερδοσκοπικών Οργανώσεων Το Βήμα Ενεργών Πολιτών Newsletter in Action
kalyterizoi.gr
MKO Οργανώσεις
ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΗ ΔΙΑΣΩΣΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΠΤΟΛΕΜΑΙΔΑΣ ΚΑΛΛΙΣΤΩ
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ ΕΔΡΑ - Κοινωνικές Συνεταιριστικές Δραστηριότητες Ευπαθών Ομάδων
ΠΥΡΝΑ-μη κερδοσκοπική αστική εταιρεία AMEA GREEK
Ελληνική Ομάδα Διάσωσης Newsitamea
Διέξοδος ΔΙΚΤΥΟ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ
Best Medasset
Ιατροί Χωρίς Σύνορα Πολιτιστικός Σύλλογος 'Η Σκιάθος'
Υδροναύτες
previousnext
«09.2019»
Δε
Τρ
Τε
Πε
Πα
Σα
Κυ
 
 
 
 
 
 
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30